دانستنیهای ظهور
چون مهدی به در آید، به مسجدالحرام رود. رو به کعبه و پشت به مقام ابراهیم بایستد. دو رکعت نماز گزارد. آنگاه فریاد برآورد: «ای مردمان! منم یادگار امام و یادگار نوح و یادگار ابراهیم و یادگار اسماعیل. منم یادگار موسی و عیسی و محمد... منم صاحب قرآن و زنده کننده سنت
زمان ظهور حکمت الهی اقتضا نموده است که وقت ظهور امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف نزد مردم مجهول و مکتوم بماند. احادیث بسیاری نیز از سوی پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السلام وارد شده است که هر پیشگویی را از زمان ظهور نفی می نماید.
در حدیثی از رسول خدا صلی الله علیه و آله آمده است: «کسانی که وقت ظهور را معین مینمایند، دروغ می گویند». (۱) امام صادق علیه السلام نیز فرموده است: «تعیین کنندگان وقت دروغ گفتند. ما در آنچه گذشت، وقتی معین نکردیم و در آنچه میآید نیز وقت معین نمینماییم». (۲)
بنابراین مشخص کردن دقیق سال ظهور امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف امری محال است؛ زیرا احادیثی که علائم حتمی ظهور را متذکر میشوند، ظهور آن علائم را به ظهور امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در همان سال نزدیک میدانند.
همواره در طول تاریخ مردم آرزو کرده و میکنند که ظهور امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف را دریابند و اگر هنگام ظهور مشخص و معین میبود، این انتظار وجود نداشت؛ بلکه آرزوها به یأس مبدل می شد و میلیون ها نفر از پاداش انتظار محروم میماندند. در حدیثی از امام صادق علیه السلام از پاداش انتظار چنین سخن به میان آمده است: «هر که بمیرد و منتظر این امر باشد، مانند کسی است که همراه مهدی در خیمه آن حضرت باشد، نه... بلکه مانند کسی است که همراه رسول خدا با شمشیر پیکار میکند». (۳)
امتحان و آزمایش دلیل دیگری است برای اینکه زمان ظهور مشخص نباشد؛ زیرا خداوند بندگان خویش را به انواع گوناگون امتحان میکند، از جمله در مسائل اعتقادی؛ پس کسانی که به خدا و پیامبر صلی الله علیه و آله و به آنچه که حضرت از سوی پروردگار خویش درباره امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف آورده، ایمان آورده اند؛ طولانی شدن غیبت و انتظار برای ظهور، در عقایدشان اثری نخواهد گذارد. امام موسی کاظم علیه السلام در این زمینه فرموده است: «این امتحانی است از سوی خدای عزوجل که به وسیله آن مخلوقاتش را میآزماید» (۴) خداوند بندگان خویش را به خاطر مصالحی چندی میآزماید که از آن جمله اتمام حجت بر بندگان است تا مردم را بر خدای متعال برهانی نباشد. از همین روست که امام صادق علیه السلام همگان را به خواندن این دعای شریف در زمان غیبت سفارش کردهاند: «خدایا، خود را به من بشناسان؛ تو خود را به من نشناسانی، من پیامبرت را نخواهم شناخت. پروردگارا، فرستاده خود را به من بشناسان؛ چنانچه تو پیامبرت را به من نشناسانی، حجت تو را نخواهم شناخت. خدایا، حجت خود را به من بشناسان که اگر تو حجت را به من نشناسانی، از دینم گمراه خواهم شد». (۵)
مکان ظهور قیام شکوهمند امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از سرزمین حجاز و از مسجد الحرام، کنار کعبه معظمه آغاز خواهد شد و تعداد سیصد و سیزده تَن از اصحاب او که فرماندهان لشکری و کشوری آن حضرت هستند، در میان رکن و مقام، با آن حضرت بیعت میکنند. آنگاه، تعداد ده هزار نفر تکمیل میشود و وجود مقدس حضرت بقیه الله عجل الله تعالی فرجه الشریف با سپاه ده هزار نفری، از مکه حرکت میکنند و به اصلاح جهان میپردازند.
در روایتی آمده است که مفضل از امام صادق علیه السلام پرسید: «ای آقای من! حضرت مهدی از کجا و چگونه ظهور میکند؟». حضرت فرمودند: «ای مفضل! او به تنهایی ظهور میکند و به تنهایی کنار کعبه میآید و به تنهایی شب را در آنجا میگذراند». (۶)
در روایت دیگری میفرماید: «چون مهدی به در آید، به مسجدالحرام رود. رو به کعبه و پشت به مقام ابراهیم بایستد. دو رکعت نماز گزارد. آنگاه فریاد برآورد:»ای مردمان! منم یادگار امام و یادگار نوح و یادگار ابراهیم و یادگار اسماعیل. منم یادگار موسی و عیسی و محمد... منم صاحب قرآن و زنده کننده سنت . (۷)
چگونگی اطلاع مردم از ظهور در روایاتی که از سوی پیامبر صلی الله علیه و آله و امامان معصوم علیهم السلام وارد شده است، علامتها و نشانههایی برای ظهور آن حضرت ذکر شده است که مردم با دیدن آن علائم و نشانهها، از ظهور امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف باخبر میشوند. این علائم را دو دستهاند:
علائم خاص این علامتها، خاص و مختص وجود پر برکت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف است و حضرت به وسیله آن میداند که خداوند به او اذن و اجازه ظهور داده است. در روایتی از رسول خدا صلی الله علیه و آله آمده است: «او (امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف) پرچمی دارد که چون وقت ظهورش فرا رسد، خود به خود باز میشود و خدای تعالی آن را به سخن میآورد و عرض میکند:»ای ولی خدا! دشمنان خدا را بکش «. این دو علامت است: اولی باز شدن پرچم و دومی صدایی است که از پرچم بر میآید.
همچنین او شمشیری دارد که در غلاف است و چون هنگام ظهور حضرتش فرا رسد، از غلاف بیرون میآید و خداوند آن را به سخن میآورد و صدا میزند:»ای ولی خدا! قیام کن که دیگر جای درنگ نیست و نشستن برای تو روا نیست که از دشمنان خدا دست برداری «. پس حضرت خروج و قیام میکند و دشمنان خدا را هر کجا که بیابد، به قتل میرساند». (۸)
علائم عامه علامتهایی هستند که جنبه عمومی دارند و برای مردم ظاهر خواهد شد و هر کس از عوام و خواص، در طول زندگی خود، برخی از آنها را خواهد دید؛ این علامتها بسیار است، از جمله: خروج سفیانی، گرفتن خورشید در نیمه ماه مبارک رمضان، گرفتن قرص ماه در آخر ماه مبارک برخلاف عادت، فرو رفتن زمین» بیدا «که سرزمینی است میان مکه و مدینه، توقف خورشید از آغاز ظهر تا وسط وقت عصر، طلوع خورشید از مغرب، کشته شدن نفس زکیه که سیدی است هاشمی در پشت کوفه با هفتاد نفر از صالحان، خروج یمانی از طرف یمن، پیدا شدن سرخی شدید در آسمان که در اطراف آن پراکنده شود، پیدایش آتش در طول مشرق که تا سه روز یا هفت روز در هوا بماند و.... (۹)
پی نوشتها: ۱. اصول کافی ج۱، ص ۳۶۸. ۲. غیبت شیخ طوسی، ص ۲۶۲. ۳. کمال الدین، ج۲، ص ۳۳۸. ۴. اصول کافی، ج۱، ص۳۳۶. ۵. اثبات الهداه، شیخ حرّ عاملی، ج۷، ص۳۱. ۶. بحارالأنوار، ج ۵۳، ص ۷. ۷. همان، ص ۹. ۸. همان، ج ۵۲، ص ۳۱۰ و ۳۱۱. ۹. ارشاد، شیخ مفید، ص ۳۵۶ ـ ۳۵۸